Surlu ailelerin yüzde 88'i devletle uzlaşmadı,‘60 Çocukta Travma Devam Ediyor

DİYARBAKIR - DİTAM’ın sokağa çıkma yasakları esnasında yerinden edilen Surlu 500 aile ile yaptığı görüşmeye göre çatışmaların üzerinden 2 yıl geçmesine rağmen çocuklarda travma gözlendi. Yine kendilerine sorulmadan evleri hakkında yıkım kararı verilen ailelerin yüzde 88'i devletle uzlaşmadı.

Surlu ailelerin yüzde 88'i devletle uzlaşmadı,‘60 Çocukta Travma Devam Ediyor

HABER MERKEZİ- Dicle Toplumsal Araştırmalar Merkezi (DİTAM) Diyarbakır’ın Sur ilçesinde sokağa çıkma yasakları nedeniyle evlerinden göç etmek zorunda kalan ailelerle “Diyarbakır ili Sur ilçesinde yerinden edilen ailelerin temel haklara ve kamu hizmetlerine erişimi” projesi kapsamında yaptığı görüşmelerin sonuçlarını açıkladı. Demir Otel’de düzenlenen basın toplantısında, elde edilen verileri açıklamadan önce kısa bir konuşma yapan DİTAM Başkanı Mehmet Kaya, projeye destek sunanlara teşekkür etti. Projenin amaçlarından birinin yerinden edilen insanların yaşadığı hak ihlallerini tespit etmek olduğunu kaydeden Kaya, diğer amaçlarının ise yerinden edilen insanların ihtiyaçları çerçevesinde kamu kurumlarına ve sivil toplum kuruluşlarına yönlendirme noktasında destek sunmak olduğunu belirtti. 

Kanada Büyükelçiliği tarafından desteklenen proje çerçevesinde çatışmalardan dolayı göç etmek zorunda kalan 6 bin aileden 500’ü ile görüşme sağladıklarını ifade eden Kaya, ailelerin temel haklarına kavuşmaları, kamu kurumları ve STÖ’lerle görüşmelerini sağlamak amacıyla girişimlerde bulunduklarını ifade etti. Projenin ilk aşamasının tespit olduğunu dile getiren Kaya, hazırladıkları raporu birçok STÖ ve ilgili bakanlıklara iletileceklerini de ifade etti. 

Kaya’nın konuşmasından sonra 1 Ağustos 2017 tarihinden beri yürütülen saha çalışmasının sonuçları basın mensupları ile paylaşıldı. 

‘AĞIRLIKLI OLARAK YASAK KONULMAYAN MAHALELERE GÖÇ EDİLDİ’

Proje kapsamında 6 bin ailenin yerinden edildiği tespit edilirken, bunlardan 500’ü ile görüşme sağlandı. Görüşülen aileler baz alındığında yerinden olan ailelerin yüzde 40’ı Sur ilçesinin yasak konulmayan mahallelerine, yüzde 26’sı Sur’a en yakın ilçe olan Yenişehir’e (ağırlıklı olarak Şehitlik semti), yüzde 30’u Bağlar’a, kalan yüzde 5’i ise Kayapınar’a göç etti. 

‘43 ÖĞRENCİ OKULU BIRAKTI’

Görüşme sağlanan kişilerden 1’i lisans mezunu, 11’i lise mezunu geriye kalanların ise yüzde 57’si okur yazar değil. Yüzde 71’i hiç okula gitmemiş. Çatışmalar nedeniyle Sur’da yaşayan çocuklar uzun süre eğitim hakkından mahrum bırakıldıklarını, görüşülen aileler içerisinde 43 çocuğun çatışmalar sonrası gittikleri okulu tamamen bıraktığı bilgisi verildi. 

‘KADINLARIN YÜZDE 96’SI İŞSİZ’

Ailelerin ekonomik durumuna da dikkat çekilen projeye göre görüşülen erkeklerin yüzde 52’si kadınların yüzde 96’sı herhangi bir işte çalışmıyor. Ailelerin yüzde 62’si düzenli bir gelirinin olmadığını, sadece 100 ailenin aldıkları yardımlar dahil gelirlerinin 2 bin TL civarında olduğu ortaya çıktı. Aileler arasında herhangi bir iş yerinde çalışanların yüzde 56’sı ise kayıt dışı çalışıyor. 

‘60 ÇOCUKTA TRAVMA DEVAM EDİYOR’

Saha araştırmasına göre aileler yasak sırasında engelli ve hastalarını tedavi edemedi ve ilaç bulma noktasında zorluklar yaşadı. Ziyaret edilen ailelerden 302 kişinin kronik hasta ve 177 kişinin engelli olduğu tespit edildi. Yasak esnasında hamile kadınlar, yoğun stres ve sağlık hizmetlerine erişim konusunda yaşadıkları zorluklardan dolayı düşük yaptı. Yine görüşülen annelerin çoğunda sütten kesilme, akut stres bozukluğu, depresyon, uyku bozukluğu, öfke kontrol problemi, içe kapanma, ölüm ve gelecek korkusu, güvensizlik gibi durumlar sıkça yaşandı. Çatışmaların üzerinden 2 yıl geçmesine rağmen 60 çocukta “travma sonrası stres bozukluğu” belirtilerinin tespit edildiği kaydedildi.  

‘AİLELERE YETERLİ ÖDEME YAPILMADI’

Yasak esnasında ailelerin büyük bölümünün evini terk ettiği, evlerinden çıkmak istemeyen yurttaşların elektrik ve su kesintisi, yiyecek sıkıntısı, sağlık sorunları nedeniyle daha sonra evlerini terk ettiği belirtildi. Ailelerin büyük bölümünün yasak esnasında evleri yıkıldı ve eşyaları kayboldu. Ailelerin eşya tazminatı olarak 200 TL ile 11 bin TL arasında ödeme aldıkları, miktar düşer endişesi ile kimsenin ödemeye itiraz etmediği vurgulandı. Yasak üzerinde uzun zaman geçmesine rağmen çoğu ailenin halen eşya ödemesi almadığı da belirtildi. 

‘AİLELERDEN YÜZDE 88’İ UZLAŞMADI’

Görüşülen ailelerin 4’te 3’ü evsiz kaldı, devlet yetkilileri evler için senetli ve tapulu ayrımına gitti. Senetli evlerde yaşayanlara herhangi bir bilgi verilmedi, tapu sahibi ailelere üç koşul (maddi tazminat, TOKİ’de bir konut veya Sur’daki evlerine karşılık Sur’dan bir ev) sunuldu. Bu koşulları yeterli bulmayan aileler verilen tazminatın evlerinin değerini karşılamadığı, TOKİ ve Sur’dan ev almak isteyenlerin ise borçlanacağı vurgulandı. Aileler evlerinin ne zaman kendilerine teslim edileceğini bilmezken, hepsinin Sur’da yaşamak istediği ifade edildi. Görüşülen ailelerden yüzde 88’i devletle uzlaşmadı, 12’si ise uzlaşı yoluna gitti. Eşya tazminatı konusunda ailelerin uzlaşma oranı ise yüzde 60. 

'16 KURUMA YÖNLENDİRME OLDU’

Projenin ikinci ayağı çerçevesinde görüşülen aileler sorunların çözümü ve ihtiyaçlarının karşılanması için 16 farklı kamu kurumu ve sivil toplum kuruluşuna yönlendirildi. 98 ailenin yıkılan evleri ile ilgili hukuksal destek, 6 ailenin ise eğitim hakkının engellenmesinden dolayı Diyarbakır Barosu’na, 41 kişinin ise psikolojik destek için TİHV’e yönlendirildiği açıklandı. MA/Diyarbakır

Güncelleme Tarihi: 17 Şubat 2018, 17:21
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER